Tài liệu cũ của Saigon Echo
từ 2008 - 2012
Play
Giám Đốc: Tiến Sĩ Trần An Bài

               Suy Tư Dòng Đời:

  • Font size:
  • Decrease
  • Reset
  • Increase

Xâm hại Mekong, chuyên gia lên tiếng, Hà Nội im lặng


SÀI GÒN (NV) - Vẫn chỉ có các chuyên gia cảnh báo về những thiệt hại nặng nề cho đồng bằng sông Cửu Long, nếu Lào và Cambodia tiếp tục thực hiện các dự án thủy điện. Chế độ Hà Nội vẫn im lặng.

rungtram angiangRừng tràm ngập nước ở An Giang. Hệ sinh thái đất ngập nước và sự đa dạng
sinh học đặc trưng của đồng bằng sông Cửu Long sẽ mất dần vì những dự án
thủy điện trên sông Mekong. (Hình: TBKTSG)

Tại hội thảo mới nhất về thủy điện trên sông Mekong, các chuyên gia Việt Nam và ngoại quốc tiếp tục cảnh báo, nếu Lào và Cambodia vẫn tiếp tục thực hiện 12 dự án thủy điện trên sông Mekong thì hệ sinh thái đất ngập nước và sự đa dạng sinh học, vốn là đặc trưng của đồng bằng sông Cửu Long sẽ bị hủy diệt, vĩnh viễn không thể phục hồi được.

Đại diện Trung Tâm Con Người và Thiên Nhiên (PanNature) cho biết, ngoài sáu đập chắn nước mà Trung Quốc đã hoàn tất ở đoạn thượng nguồn Mekong. Lào và Cambodia đang và có ý định xây thêm hàng loạt đập chắn nước nữa trên con sông này.

Tuy Ủy Hội Sông Mekong (bao gồm Lào, Thái Lan, Cambodia, Việt Nam) có hiệp định về sông Mekong, thậm chí có cả “Quy trình ra quyết định về các đập trên dòng chính,” với các bước như: Thông báo, tham vấn, thỏa thuận trước, song tất cả chỉ giống như trang trí.

Ông Lê Anh Tuấn, phó giám đốc Viện Nghiên Cứu Biến Đổi Khí Hậu của Đại Học Cần Thơ, nhấn mạnh, nếu không hành động, các con đập trên sông Mekong ở những đoạn chảy trên lãnh thổ Lào và Cambodia sẽ đốn ngã hai cột trụ về kinh tế của đồng bằng sông Cửu Long là nông nghiệp và thủy sản.

Chẳng hạn, Mekong là dòng sông xếp thứ 6/10 về lượng phù sa trên thế giới. Bốn triệu héc ta đất tự nhiên của đồng bằng sông Cửu Long hình thành nhờ sự bồi tụ phù sa của sông Mekong. Các hồ chứa nước - đập - nhà máy thủy điện trên dòng chính sông Mekong sẽ khiến lượng phù sa giảm đi từ 80% đến 90%.

Nhiều chuyên gia quốc tế ước tính, nguồn lợi thủy sản của đồng bằng sông Cửu Long khoảng 440,000 tấn/năm (tương đương một tỷ Mỹ kim/năm) sẽ mất khi hệ thống đập chắn nước trên sông Mekong mọc lên.

Cũng theo ông Tuấn, khoảng 20 triệu cư dân đồng bằng sông Cửu Long, từ nông thôn đến thành thị sẽ bị tổn thương nặng nề và vì không sống được, hiện tượng di cư sẽ diễn ra trên diện rộng.

Ông Jake Bruner, chuyên gia của Tổ Chức Bảo Tồn Thiên Nhiên Quốc Tế (IUCN), xác nhận, khi Lào tiếp tục xây dựng đập chắn nước của dự án thủy điện Don Sahong (cách biên giới Lào - Cambodia khoảng hai cây số), nhiều chuyên gia đã cảnh báo đập chắn nước đó sẽ tác động nghiêm trọng đến nguồn cá di cư. Riêng với Việt Nam, nguồn cá di cư giảm sẽ đẩy việc xuất khẩu cá da trơn, trị giá nhiều tỷ Mỹ kim đến chỗ đình đốn. Tuy nhiên không ai thuyết phục được Lào bỏ dự án Don Sahong.

Bà Ame Trandem, chuyên gia của Tổ Chức Sông Ngòi Quốc Tế, cho rằng, trong việc ngăn chặn thực hiện các dự án thủy điện trên sông Mekong, khoa học và chính sách đã thất bại bởi cộng đồng cư dân khu vực Mekong thiếu thông tin, dẫu cho những dự án đó ảnh hưởng đến 40 triệu người là dân của nhiều quốc gia trong khu vực.

Bà Premrudee Daorung, chuyên gia của Quỹ Phục Hồi Sinh Thái (TERRA) thì giới thiệu chuyện hàng trăm người dân Thái, kiên trì biểu tình trước Quốc Hội Thái để yêu cầu ngưng thực hiện dự án xây dựng thủy điện Pat Mun ở Đông Bắc Thái Lan, cuối cùng chính quyền Thái phải đáp ứng yêu cầu đó như một gợi ý cho Việt Nam. Bà nói thêm, dân chúng Thái đang kiện dự án thủy điện Xayaburi của Lào tại Tòa án Thái bởi điện từ dự án này sẽ bán cho Thái.

Bà Daorung khẳng định, nếu dân chúng có đủ thông tin thì họ sẽ phản đối nhưng các chính quyền thường không muốn những hành động phản đối như vậy.

Rất ít người Việt biết về các dự án thủy điện trên sông Mekong và tác hại của chúng. Tại Việt Nam, chỉ có giới nghiên cứu trao đổi với nhau và trong các hội thảo, họ mong giới nghiên cứu ngoại quốc nói thay ở những diễn đàn bên ngoài Việt Nam. (G.Đ)

Switch mode views: